সংস্কৃত ধাতুরূপ ধাব্ ধাতুটির সম্পূর্ণরূপ বাংলা হরফে, দেবনাগরী লিপিতে ও সঠিক ধাতুরূপ, সংস্কৃত অনুবাদ এছাড়াও Onlone MCQ Test.
Table of Contents
সংস্কৃত ধাতুরূপ ধাব্
ধাতুরূপ থেকে একটি গুরুত্বপূর্ণ ধাতু হল ধাব্ । এর বাংলা অর্থ হল – দৌড়ানো । ধাতুটি পরস্মৈপদী । ধাতুটির সম্পূর্ণরূপ, ধাতুরূপ নির্ণয়, সংস্কৃত ভাষা-য় অনুবাদ প্রভৃতি বিস্তারিতভাবে তুলে ধরা হল ।
ধাব্ ধাতুরূপ (বাংলা হরফে)
লট্ (বর্তমান কাল)
| বচন | প্রথম পুরুষ | মধ্যম পুরুষ | উত্তম পুরুষ |
|---|---|---|---|
| এক | ধাবতি | ধাবসি | ধাবামি |
| দ্বি | ধাবতঃ | ধাবথঃ | ধাবাবঃ |
| বহু | ধাবন্তি | ধাবথ | ধাবামঃ |
লোট্ (আদেশ, অনুরোধ)
| বচন | প্রথম পুরুষ | মধ্যম পুরুষ | উত্তম পুরুষ |
|---|---|---|---|
| এক | ধাবতু | ধাব | ধাবানি |
| দ্বি | ধাবতাম্ | ধাবতম্ | ধাবাব |
| বহু | ধাবন্তু | ধাবত | ধাবাম |
লঙ্ (অতীত কাল)
| বচন | প্রথম পুরুষ | মধ্যম পুরুষ | উত্তম পুরুষ |
|---|---|---|---|
| এক | অধাবৎ | অধাবঃ | অধাবম্ |
| দ্বি | অধাবতাম্ | অধাবতম্ | অধাবাব |
| বহু | অধাবন্ | অধাবত | অধাবাম |
বিধিলিঙ্ (উচিৎ অর্থে)
| বচন | প্রথম পুরুষ | মধ্যম পুরুষ | উত্তম পুরুষ |
|---|---|---|---|
| এক | ধাবেৎ | ধাবেঃ | ধাবেয়ম্ |
| দ্বি | ধাবেতাম্ | ধাবেতম্ | ধাবেব |
| বহু | ধাবেয়ুঃ | ধাবেত | ধাবেম |
লৃট্ (ভবিষ্যৎ কাল)
| বচন | প্রথম পুরুষ | মধ্যম পুরুষ | উত্তম পুরুষ |
|---|---|---|---|
| এক | ধাবিষ্যতি | ধাবিষ্যসি | ধাবিষ্যামি |
| দ্বি | ধাবিষ্যতঃ | ধাবিষ্যথঃ | ধাবিষ্যাবঃ |
| বহু | ধাবিষ্যন্তি | ধাবিষ্যথ | ধাবিষ্যামঃ |
লিট্ (পরোক্ষ অতীত)
| বচন | প্রথম পুরুষ | মধ্যম পুরুষ | উত্তম পুরুষ |
|---|---|---|---|
| এক | দধাব | দধাবিথ | দধাব |
| দ্বি | দধাবতু্ঃ | দধাবথুঃ | দধাবিব |
| বহু | দধাবুঃ | দধাব | দধাবিম |
সংস্কৃত ধাতুরূপ ধাব্ (দেবনাগরী লিপিতে)
লট্ (বর্তমান কাল)
| वचन | प्रथम पुरुष | मध्यम पुरुष | उत्तम पुरुष |
|---|---|---|---|
| एक | धावति | धावसि | धावामि |
| द्वि | धावत: | धावथ: | धावाव: |
| वहु | धावन्ति | धावथ | धावाम: |
লোট্ (আদেশ, অনুরোধ)
| वचन | प्रथम पुरुष | मध्यम पुरुष | उत्तम पुरुष |
|---|---|---|---|
| एक | धावतु | धाव | धावानि |
| द्वि | धावताम् | धावतम् | धावाव |
| वहु | धावन्तु | धावत | धावाम |
লঙ্ (অতীত কাল)
| वचन | प्रथम पुरुष | मध्यम पुरुष | उत्तम पुरुष |
|---|---|---|---|
| एक | अधावत् | अधाव: | अधावम् |
| द्वि | अधावताम् | अधावतम् | अधावाव |
| वहु | अधावन् | अधावत | अधावाम |
বিধিলিঙ্ (উচিৎ অর্থে)
| वचन | प्रथम पुरुष | मध्यम पुरुष | उत्तम पुरुष |
|---|---|---|---|
| एक | धावेत् | धावे: | धावेयम् |
| द्वि | धावेताम् | धावेतम् | धावेव |
| वहु | धावेयु: | धावेत | धावेम |
লৃট্ (ভবিষ্যৎ কাল)
| वचन | प्रथम पुरुष | मध्यम पुरुष | उत्तम पुरुष |
|---|---|---|---|
| एक | धाविष्यति | धाविष्यसि | धाविष्यामि |
| द्वि | धाविष्यत: | धाविष्यथ: | धाविष्याव: |
| वहु | धाविष्यन्ति | धाविष्यथ | धाविष्याम: |
লিট্ (পরোক্ষ অতীত)
| वचन | प्रथम पुरुष | मध्यम पुरुष | उत्तम पुरुष |
|---|---|---|---|
| एक | दधाव | दधाविथ | दधाव |
| द्वि | दधावतु: | दधावथु: | दधाविव |
| वहु | दधावु: | दधाव | दधाविम |
সঠিক ধাতুরূপ নির্ণয়ঃ-
১. ধাব্ ধাতুর লোট্ উত্তম পুরুষ দ্বিবচন।
উত্তরঃ- ধাবাব।
২. ধাব্ ধাতুর লিট্ প্রথম পুরুষ বহুবচন।
উত্তরঃ- ধাবিষ্যন্তি।
৩. ধাব্ ধাতুর বিধিলিঙ্ মধ্যম পুরুষ একবচন ।
উত্তরঃ- ধাবেঃ।
৪. ধাব্ ধাতুর লঙ্ প্রথম পুরুষ বহুবচন।
উত্তরঃ- অধাবন্।
৫. ধাব্ ধাতুর লৃট্ উত্তম পুরুষ বহুবচন ।
উত্তরঃ- ধাবিষ্যামঃ।
